5/5 - (1 bình chọn)

Quy Trình Sử Dụng Dầu Truyền Nhiệt An Toàn Trong Ngành Công Nghệ Thực Phẩm

Trong các nhà máy sản xuất thực phẩm, bánh kẹo, mì ăn liền, sữa bột, tinh luyện dầu ăn hay chế biến nông thủy sản, hệ thống lò dầu truyền nhiệt (Thermal Oil Heater / Lò dầu tải nhiệt) đóng vai trò cung cấp nhiệt lượng gián tiếp cực kỳ ổn định từ 180°C đến trên 300°C ở áp suất làm việc thấp. So với lò hơi nước áp suất cao, lò dầu giúp kiểm soát nhiệt độ buồng gia nhiệt đồng đều, không gây ăn mòn đường ống và tiết kiệm nhiên liệu đốt đáng kể.

Tuy nhiên, ngành công nghệ thực phẩm có tiêu chuẩn nghiêm ngặt bậc nhất về an toàn vệ sinh (theo chuẩn HACCP, ISO 22000, FSSC 22000). Vận hành lò dầu truyền nhiệt trong nhà máy thực phẩm đòi hỏi kiểm soát kép: vừa phải đảm bảo an toàn phòng chống cháy nổ, chống thoái hóa dầu ở nhiệt độ cao, vừa phải ngăn chặn tuyệt đối nguy cơ rò rỉ dầu truyền nhiệt vào dây chuyền chế biến thực phẩm.

Bài viết dưới đây hướng dẫn chi tiết quy trình 5 bước sử dụng và vận hành dầu truyền nhiệt an toàn, đạt chuẩn kỹ thuật cho các kỹ sư và đội ngũ bảo trì nhà máy thực phẩm.

1. Các mối nguy lớn khi vận hành dầu truyền nhiệt trong nhà máy thực phẩm

  • Nguy cơ nhiễm chéo vào thực phẩm (Cross-contamination): Khi các cụm trao đổi nhiệt (nồi chiên ngập dầu, bồn gia nhiệt áo bọc, tháp sấy) bị nứt vỡ mối hàn hoặc thủng ống chùm do ăn mòn, dầu truyền nhiệt có thể rò rỉ trực tiếp vào nguyên liệu thực phẩm, gây ngộ độc và buộc phải tiêu hủy toàn bộ lô hàng.

  • Nguy cơ cháy nổ do oxy hóa dầu: Dầu làm việc ở nhiệt độ 250°C – 300°C nếu tiếp xúc trực tiếp với không khí tại bình giãn nở sẽ bị oxy hóa dữ dội, tạo ra các hợp chất dễ bay hơi có điểm chớp cháy giảm sâu, tăng nguy cơ bắt lửa tự bốc cháy khi rò rỉ cơ học.

  • Hiện tượng nứt gãy nhiệt (Thermal Cracking) & cặn than bùn: Vận hành quá nhiệt cục bộ khiến dầu bị bẻ gãy mạch hydrocarbon, sinh ra cặn carbon (coke) bám chặt vào thành ống lò, làm giảm hiệu suất truyền nhiệt, tăng tiêu hao nhiên liệu và nguy cơ nổ ống sinh nhiệt.

2. Tiêu chuẩn lựa chọn dầu truyền nhiệt cho ngành thực phẩm

Để đảm bảo an toàn tuyệt đối, dầu bảo ôn truyền nhiệt sử dụng trong chế biến thực phẩm cần đáp ứng các tiêu chí kỹ thuật:

  1. Dầu khoáng tinh chế sâu bằng hydro (Nhóm II) hoặc dầu tổng hợp hữu cơ cao cấp: Sản phẩm từ các thương hiệu uy tín như Shell Heat Transfer Oil S2, SHL SYNTHDRO THERM 32, K-Lube Heat Transfer 32 có độ tinh khiết cao, không chứa lưu huỳnh tự do hay kim loại nặng độc hại.

  2. Cấp độ nhớt chuẩn ISO VG 32: Độ nhớt động học ở 40°C đạt 30 – 32 cSt để duy trì màng dầu linh động tuần hoàn nhanh, nâng cao hệ số trao đổi nhiệt đối lưu và giảm tải cho bơm tuần hoàn.

  3. Điểm chớp cháy cốc hở (Flash Point) cao: Đạt trên 215°C – 230°C, nhiệt độ màng dầu cho phép chịu nhiệt từ 320°C – 340°C.

3. Quy trình 5 bước sử dụng dầu truyền nhiệt an toàn trong nhà máy thực phẩm

Bước 1: Vệ sinh, súc rửa và kiểm tra độ kín tuyệt đối của hệ thống

  • Trước khi nạp mẻ dầu mới, phải tiến hành thổi sạch bụi bẩn, gỉ sét và súc rửa cặn than bùn từ mẻ dầu cũ bằng dung dịch tẩy rửa chuyên dụng.

  • Thử áp lực khí trơ (Nitrogen) trên toàn bộ mạng lưới đường ống, van khóa, mặt bích và đặc biệt là giàn ống trao đổi nhiệt trong bồn chiên, bồn nấu thực phẩm để kiểm tra rò rỉ trước khi bơm dầu.

Bước 2: Nạp dầu và quy trình gia nhiệt khử ẩm (Degassing Process)

Đây là bước bắt buộc để loại bỏ toàn bộ hơi ẩm và không khí hòa tan, tránh hiện tượng sinh bóng khí làm tụt áp và rỗ cánh bơm tuần hoàn:

  • Khởi động bơm tuần hoàn chạy nguội từ 1 – 2 giờ để dầu lấp đầy toàn bộ đường ống và bình giãn nở.

  • Bật đầu đốt gia nhiệt từ từ với tốc độ tăng nhiệt không quá 15°C – 20°C/giờ cho đến khi đạt mức 100°C – 110°C.

  • Duy trì ổn định mức nhiệt 100°C – 110°C liên tục từ 4 – 8 giờ (tùy dung tích lò) để hơi nước bốc hơi hoàn toàn và thoát ra ngoài qua van xả khí của bình giãn nở. Chỉ khi thấy áp suất trên đồng hồ đo ổn định và không còn tiếng nổ lách tách trong đường ống mới tiếp tục tăng nhiệt lên dải nhiệt độ sản xuất (200°C – 280°C).

Bước 3: Kiểm soát nghiêm ngặt nhiệt độ bình giãn nở (Expansion Tank)

  • Bình giãn nở là nơi tiếp giáp giữa dầu và môi trường không khí. Để ngăn chặn dầu bị oxy hóa và tạo cặn đen, nhiệt độ dầu tại bình giãn nở bắt buộc phải duy trì dưới 60°C – 70°C.

  • Đối với các dây chuyền thực phẩm lớn, nên lắp đặt hệ thống phủ đệm khí trơ Nitơ (Nitrogen Blanket) trên mặt thoáng bình giãn nở để cách ly hoàn toàn dầu nóng với oxy trong khí quyển, kéo dài tuổi thọ mẻ dầu lên trên 5 năm.

Bước 4: Quy trình dừng lò và làm nguội an toàn (Không tắt bơm tuần hoàn đột ngột)

  • Khi ca sản xuất kết thúc hoặc cần dừng lò, tuyệt đối không được tắt bơm tuần hoàn ngay sau khi ngắt đầu đốt.

  • Lượng nhiệt dư tích tụ trong buồng đốt vẫn còn rất lớn. Nếu ngắt bơm, lượng dầu truyền nhiệt đọng lại trong dàn ống sinh nhiệt sẽ bị nung quá nhiệt cục bộ (quá 350°C), dẫn đến dầu bị cháy khét, đóng than carbon làm tắc ống lò.

  • Quy chuẩn: Phải duy trì bơm dầu tuần hoàn chạy liên tục thêm tối thiểu 30 – 60 phút cho đến khi nhiệt độ dầu hồi trong hệ thống hạ xuống dưới 100°C rồi mới được ngắt nguồn điện máy bơm.

Bước 5: Lập nhật ký vận hành và kiểm nghiệm mẫu dầu định kỳ

  • Ghi chép hằng ngày các thông số: áp suất đầu đẩy/đầu hút của bơm, nhiệt độ dầu cấp, nhiệt độ dầu hồi và chênh lệch áp suất qua bộ lọc cặn.

  • Định kỳ 6 tháng một lần, lấy mẫu dầu truyền nhiệt gửi đến phòng kiểm nghiệm chuyên sâu để đánh giá 4 chỉ số cốt lõi:

    • Độ nhớt động học ở 40°C: Nếu tăng quá 20% so với dầu gốc là dấu hiệu dầu bị oxy hóa nặng.

    • Chỉ số axit (TAN): Khi TAN vượt ngưỡng 1.0 mg KOH/g thì cần lên kế hoạch thay dầu để tránh ăn mòn đường ống.

    • Điểm chớp cháy cốc hở: Nếu giảm quá 30°C so với ban đầu chứng tỏ dầu đã bị cracking nhiệt sinh ra các phân tử nhẹ dễ cháy.

    • Hàm lượng cặn không tan: Đánh giá mức độ sinh than bùn trong hệ thống.

4. Biện pháp phòng ngừa và xử lý khẩn cấp khi xảy ra sự cố

  • Phương án giám sát rò rỉ vào thực phẩm: Lắp đặt cảm biến áp suất chênh lệch tại bộ trao đổi nhiệt. Áp suất buồng thực phẩm phải luôn được thiết kế cao hơn áp suất màng dầu truyền nhiệt hoặc trang bị hệ thống ngắt tự động khi phát hiện tụt áp đột ngột.

  • Xử lý sự cố rò rỉ dầu ra sàn: Khi phát hiện xì hở mối nối van, lập tức ngắt đầu đốt, chuyển van tuần hoàn sang nhánh dự phòng. Dùng cát khô hoặc chất thấm hút chuyên dụng cô lập vùng dầu rỉ, tuyệt đối không dùng vòi nước xịt trực tiếp.

  • Trang bị hệ thống cứu hỏa tiêu chuẩn: Lắp đặt hệ thống dập lửa tự động khí CO2 hoặc bình bọt Foam (dạng chữa cháy xăng dầu B) tại buồng đốt và khu vực bơm tuần hoàn.

5. Tổng kho phân phối dầu truyền nhiệt thực phẩm chính hãng Shell, SHL, Korea Lube

Công ty TNHH Thái Sơn là tổng kho cung ứng vật tư bôi trơn và dầu bảo ôn truyền nhiệt công nghiệp chính hãng cho các nhà máy, tập đoàn chế biến thực phẩm tại miền Bắc:

  • Sản phẩm chính hãng 100%: Cung cấp đầy đủ hóa đơn VAT, chứng chỉ chất lượng (CQ), chứng chỉ xuất xứ (CO), tài liệu an toàn hóa chất (MSDS) và tiêu chuẩn kỹ thuật (TDS) của các dòng dầu Shell Heat Transfer Oil S2, SHL SYNTHDRO THERM 32, K-Lube Heat Transfer 32.

  • Nguồn hàng sẵn kho số lượng lớn: Đầy đủ quy cách phuy 200L – 209L, đáp ứng nhanh các đơn hàng nạp mới lò dầu từ 5 đến 50 phuy.

  • Giao hàng hỏa tốc trong 2 – 4 giờ: Đội xe chuyên trách giao hàng trực tiếp tận cửa nhà máy tại Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên, Hải Dương, Nam Định, Thái Bình, Ninh Bình, Thanh Hóa…

  • Hỗ trợ kỹ thuật thực tế: Tư vấn quy trình khử ẩm xả khí ban đầu, hướng dẫn xúc rửa cặn lò và hỗ trợ lấy mẫu kiểm nghiệm chất lượng dầu định kỳ miễn phí.

Liên hệ tư vấn kỹ thuật & nhận báo giá dầu truyền nhiệt ưu đãi hôm nay

  • Hotline / Zalo hỗ trợ 24/7: 0913 712 899

  • Website: dauthuyluc.net

  • Khu vực phục vụ: Toàn bộ các tỉnh thành miền Bắc và Bắc Trung Bộ.